SERN dag

Kansen en Bedreigingen bij AI en Physical Security

Op 20 mei 2026 bezochten we een bijzondere locatie in Soesterberg, het Nationaal Militair Museum.

Tijdens deze SERN-bijeenkomst kwamen ruim 130 deelnemers bijeen om de impact van AI, smart cities en energiezekerheid op fysieke en nationale veiligheid te bespreken. Vier sprekers lieten zien dat technologische vooruitgang onlosmakelijk verbonden is met nieuwe afhankelijkheden en integratie-uitdagingen.

Mohamed Moselhy (Honeywell) opende met de ontwikkeling van slimme gebouwen en steden, die evolueren van reactieve systemen naar voorspellende en uiteindelijk autonome omgevingen. AI maakt het mogelijk om data uit sensoren en infrastructuur te combineren tot geïntegreerde platformen die onder meer bijdragen aan publieke veiligheid, mobiliteit en energiebeheer. Tegelijkertijd blijkt dat veel organisaties moeite hebben om AI daadwerkelijk op schaal te implementeren, waardoor de potentiële waarde vaak nog beperkt blijft.

Jacco Saaman (SPIE) sloot hierop aan door de praktijk van smart cities te schetsen. De kernuitdaging ligt niet in technologie, maar in het verbinden van uiteenlopende systemen, data en leveranciers. Het gebrek aan standaardisatie en de complexiteit van integratie maken implementatie lastig. Systeemintegratie en samenwerking zijn daarom cruciaal, zeker in het licht van toenemende Europese regelgeving rondom cybersecurity, data en AI.

Gijs‑Jan Schüssler (NIDV) benadrukte vervolgens dat veiligheid niet ontstaat door technologie alleen. Kritieke infrastructuur moet worden gezien als één onderling verbonden systeem waarin verstoringen zich snel verspreiden. AI kan besluitvorming versnellen, maar introduceert ook nieuwe afhankelijkheden op het gebied van data, leveranciers en cyberveiligheid. De focus verschuift daarom van het voorkomen van incidenten naar het waarborgen van continuïteit en functioneren tijdens verstoringen, waarbij governance en samenwerking bepalend zijn voor succes.

Tot slot plaatste Mark Kriek (MayMaan) energiezekerheid nadrukkelijk in het veiligheidsdomein. Door netcongestie en de beperkingen van hernieuwbare energie is betrouwbare energievoorziening niet langer vanzelfsprekend. Hij presenteerde een off‑grid energiemodel waarin zonne-energie en batterijopslag worden aangevuld met dispatchable back‑up, waardoor kritieke infrastructuur onafhankelijker wordt van het elektriciteitsnet en beter bestand is tegen verstoringen.

De rode draad van de bijeenkomst is duidelijk: AI en smart technologies bieden grote kansen voor veiligheid en efficiëntie, maar vergroten tegelijkertijd de complexiteit en afhankelijkheden. De daadwerkelijke weerbaarheid van kritieke infrastructuur wordt niet bepaald door technologie alleen, maar door het vermogen om deze integraal te organiseren, te integreren en op te schalen.